Aangeboden: de openbare ruimte

Nieuwe-assetmanagement-openbare-ruimte-aangeboden-720x479

Foto: Pixaby – Dimitris Vetsikas

Wat was de eerste flits die door je gedachten ging bij het lezen van de titel van dit stuk? Dacht je: Hé, dat is interessant. Waar kunnen we een stukje openbare ruimte kopen en een nieuw verdienmodel opzetten? Of dacht je misschien: O nee hè, weer een overheid die een stuk weg of lekkend viaduct aan een andere overheid wil overdragen, omdat dat zogenaamd beter past bij de doelstelling van die organisatie. Dan geven ze je er een zak geld bij om de beheerkosten van de eerste jaren te betalen, maar uiteindelijk komen de structurele kosten toch ten laste van jouw budget. Logische eerste gedachten, maar in dit geval heeft het aanbieden van de openbare ruimte daar niks mee te maken. We gaan het namelijk hebben over klimaatverandering.

Mensen zappen weg

Het klimaat verandert en dat is geen goede zaak wanneer de we de aarde levend willen houden en als mensheid blijven voortbestaan. Helaas leiden alle alarmerende berichten nog niet tot echt grote acties. We praten er wel over, doen wat vingeroefeningen, af een toe een demonstratie, maar we laten ons snel weer afleiden door de waan van de dag. Freek de Jonge nagelde het precies in zijn interview over de Verkiezingsconference, waarin hij vertelde: ‘In de voorstelling stel ik vast dat we allemaal alleen maar met corona bezig zijn, terwijl de echt grote bedreiging, de klimaatcrisis, op ons af dendert zonder dat je er veel politici over hoort. Ik heb het in de voorstelling ook te weinig over milieu en klimaat. Ik ben een entertainer, de mensen zappen weg als het erover gaat.’

Adaptatie en mitigatie

De mensen. Daar behoren jij en ik ook toe. We kijken weg, want de verandering die nodig is, betekent dat we op een andere manier moeten gaan leven. Met minder luxe en minder vliegreisjes. We zijn nog niet zo ver dat we onze huidige levensstijl met alle verworvenheden op willen geven. Dat gegeven zien we ook terugkomen in de wijze waarop we klimaatverandering een plekje geven in het beheer van de openbare ruimte. Vol trots vertellen we dat we aan klimaatadaptatie doen. Daarbij passen we onze inrichting en onze assets zodanig aan, dat ze bestand zijn tegen wateroverlast en langdurige hitte. Het kost wat extra geld, maar dan kunnen we wel blijven leven zoals we gewend zijn. En dat is niet alles wat we doen. We zijn ook bezig met klimaatmitigatie, door het aandeel broeikasgassen terug te brengen. Stapje voor stapje verminderen we bij onze werkzaamheden het gebruik van fossiele brandstoffen door over te stappen naar (groene) elektriciteit en doen we aan het (re)circuleren van bouwmateriaal. Zo zorgen we ervoor dat we op een duurzame manier onze wegen en mobiliteit in stand houden. Maar om eerlijk te zijn: in vergelijking met de broeikasgasuitstoot van alle auto’s in Nederland, stelt het allemaal weinig voor.

Assets als instrument

De bril die we ophebben, bepaalt wat we doen en hoe we dat doen. Voorlopig is de bril gericht op het behouden van wat we hebben. Zo kijken we naar onze assets in de openbare ruimte, de infrastructuur en het vastgoed. We gaan op zoek naar mogelijkheden om ons werk duurzaam uit te voeren en de assets aan te passen aan de klimaatverandering, zodat we kunnen blijven doen wat we altijd deden. Een volgende stap kan zijn om van bril, en daarmee van perspectief, te wisselen. Dan zorgen we er niet alleen voor dat onze assets bestand zijn tegen de veranderende weersinvloeden, maar dat we ze ook actief gaan inzetten om nog planeetvriendelijker bezig te zijn. De assets worden dan een duurzaamheidsinstrument.

Als we maar willen

We zien dat bijvoorbeeld gebeuren bij het vergroenen van de openbare ruimte. Was het een paar jaar geleden nog een gevecht was om extra bomen te plaatsen, omdat het alleen maar geld kostte en het ‘niets opleverde’, tegenwoordig is het groen maken van de openbare ruimte een gewilde oplossing. Groene daken, koele plekken, water opvangen en hergebruiken, energie opwekken, allemaal oplossingen die ons inmiddels bekend in de oren klinken. Wat voor de openbare ruimte al gemeengoed begint te worden, is bij de infrastructuur minder evident. Terwijl ook daar mogelijkheden zijn. Denk aan extra brede bermen langs de provinciale wegen ten behoeve van de biodiversiteit. Voor de functie van de weg is het niet nodig, maar de mogelijkheden zijn er wel. Als we maar willen – betalen.

Aangeboden: openbare ruimte

Nu gaan we een stap verder. Zou je het aandurven om nog een andere bril op te zetten? Eentje waarin we de openbare ruimte, infrastructuur en vastgoed aan bieden; alleen met dit verschil dat we het niet aan de mensen aanbieden, maar aan onze planeet? Dat bij alles wat we doen het herstellen van ons ecosysteem centraal staat en dat de mens zich daaraan aanpast? Dat het er niet om gaat over hoe netjes het eruit ziet, maar hoe we meer ruimte kunnen geven aan de natuur. Dat niet alles er hetzelfde uit hoeft te zien, omdat hergebruikt en samengesteld materiaal een hogere waarde heeft. Dat het moeilijker wordt om onszelf te verplaatsen, maar dat we daarmee wel de belasting van de aarde verlagen. Dat is nog eens een serieus andere manier om met onze aarde om te gaan. Denk er maar eens over na: ‘Aangeboden: Openbare ruimte’.